Stefan Szary / FILOZOFIA
  5. Przyrzeczenie lekarskie. Ślubowanie i Kodeks Etyczny Fizjoterapeuty
 

V. Przyrzeczenie lekarskie.
Ślubowanie i Kodeks Etyczny Fizjoterapeuty
[1]
 
1. Przyrzeczenie lekarskie
 
Ważnym dokumentem etycznym w zakresie medycyny obowiązującym w Polsce jest Przyrzeczenie lekarskie wraz z Kodeksem etyki lekarskiej z dnia 2 stycznia 2004 roku zawierającym zmiany uchwalone w dniu 20 września 2003 r. przez Nadzwyczajny VII Krajowy Zjazd Lekarzy.
            Przyrzeczenie lekarskie zamieszczone jest na samym początku Kodeksu i zawiera sześć istotnych zobowiązań. Najważniejsze z nich to:
 
-        wierna służba życiu i zdrowiu ludzkiemu,
-        pomoc niesiona niezależnie od uwarunkowań człowieka chorego (takich jak rasa, religia, narodowość, poglądy polityczne, stan majątkowy),
-        szacunek wobec pacjenta a także innych lekarzy,
-        dochowanie tajemnicy lekarskiej,
-        zobowiązanie do permanentnego poszerzania wiedzy lekarskiej.
 
            W art. 2 pkt. 2 znajduje się jeden z najważniejszych wymogów etycznych. Punkt ten brzmi następująco:
 
„Najwyższym nakazem etycznym lekarza jest dobro chorego – salus aegroti suprema lex esto. Mechanizmy rynkowe, naciski społeczne i wymagania administracyjne nie zwalniają lekarza z przestrzegania tej zasady”.
 
2. Ślubowanie fizjoterapeuty
 
            Ślubowanie fizjoterapeuty znajduje się na początku Kodeksu Etycznego Fizjoterapeuty Rzeczypospolitej Polskiej, dostępnego na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii. Zawiera ono sześć fundamentalnych zobowiązań etycznych, które obowiązują każdego fizjoterapeutę w szczególny sposób w jego sumieniu. Tekst ślubowania jest następujący:
 
Ślubowanie
 
Wdzięczny swoim nauczycielom i mistrzom z wielkim szacunkiem przyjmuję tytuł fizjoterapeuty i ślubuję:
 
1.      Szanować prawa i godność każdego człowieka.
 
2.      Przestrzegać przepisów prawa regulujących działalność fizjoterapeutyczną.
 
3.      Uczciwie udzielać świadczeń, które będą zmniejszać stopień cierpienia i dolegliwości oraz zapobiegać chorobom.
 
4.      Ponosić odpowiedzialność prawną, zawodową i moralną za prowadzone działania fizjoterapeutyczne.
 
5.      Wspierać oraz współuczestniczyć w rozwoju wiedzy i umiejętności, które dotyczą potrzeb zdrowotnych społeczeństwa.
 
6.      Strzec godności fizjoterapeutów.
 
 
3. Kodeks Etyczny Fizjoterapeuty Rzeczypospolitej Polskiej
 
Kodeks Etyczny Fizjoterapeuty zawiera:
 
Ślubowanie
 
Rozdział I
            Część ogólna (Art. 1-9)
Rozdział II
            Część szczegółowa
            Relacje z pacjentem (Art. 10)
Rozdział III
            Relacje ze społeczeństwem (Art. 19-23)
Rozdział IV
            Praktyka fizjoterapeutyczna (Art. 24-46)
            Ustawiczne kształcenie (Art. 47)
            Prywatna działalność (Art. 48-53)
Rozdział V
            Badania naukowe (Art. 54-64)
Rozdział VI
Współpraca z innymi osobami uczestniczącymi w procesie leczniczym (Art. 65-74)
 
Postanowienie końcowe
 
Analiza poszczególnych art. Kodeksu:
 
Z części ogólnej (Rozdział I):
 
Art.1. Zasady etyki zawodowej fizjoterapeutów jednoznacznie wynikają z zasad etycznych, prawidłowego współżycia i postępowania ludzi w stosunku do siebie i do otaczającego świata, nakazują przestrzeganie praw pacjenta oraz dbanie o wysoki status wykonywanego zawodu.
 
Art.2. Działalność zawodowa fizjoterapeuty to świadome i planowe udzielanie profesjonalnych świadczeń na rzecz pacjentów, niezależnie od ich stanu zdrowia, pozycji społecznej oraz prezentowanych poglądów.
 
Art.3. W pracy zawodowej, fizjoterapeuta, stawia dobro człowieka ponad wszystkie dobra.
 
Art.5. Czynności zawodowe fizjoterapeuty nie mogą towarzyszyć aktom bezprawnym, ani też być działaniem na szkodę zdrowia ludzkiego.
 
Art.6. Obowiązkiem fizjoterapeuty jest stały rozwój zawodowy i osobisty, a jego kwalifikacje powinny wynikać z aktualnego poziomu wiedzy.
 
Art.9. Zasady etyki zawodowej fizjoterapeuty mają pierwszeństwo przed innymi zasadami związanymi z działalnością biznesową, funkcją pracodawcy, wymaganiami administracyjnymi, naciskami społecznymi, mechanizmami rynkowymi i innymi.
 
Z części szczegółowej:
Relacje z pacjentem (Rozdział II):
 
Art.10. Pacjent ma prawo do otrzymania świadczeń fizjoterapeutycznych, bez względu na wiek, płeć, rasę, narodowość, pochodzenie etniczne, wyznawany światopogląd i religię, kolor skóry, orientację seksualną, stan zdrowia, względy polityczne, stan majątkowy, stan cywilny i inne uwarunkowania.
 
Art.11. Pacjent ma prawo do poszanowania jego godności osobistej, prywatności, intymności, a relacje z fizjoterapeutą opierają się na ich wzajemnym zaufaniu.
 
Art.12. Pacjent ma prawo w nagłych wypadkach do otrzymania pierwszej pomocy udzielonej przez fizjoterapeutę w ramach posiadanej wiedzy fachowej.
 
Art.13. Fizjoterapeuta nie może ujawniać osobom trzecim żadnych informacji na temat pacjenta i jego otoczenia, bez jego zgody lub wiedzy, chyba że istnieje podstawa prawna. Śmierć pacjenta nie zwalnia od obowiązku dochowania tajemnicy zawodowej.
 
Art.14. Nie jest naruszeniem tajemnicy zawodowej przekazanie informacji o stanie zdrowia pacjenta, innemu fizjoterapeucie lub lekarzowi w celu przeprowadzenia konsultacji.
 
Art.15. Pacjent ma prawo do otrzymania rzetelnej i wszechstronnej informacji co do zakresu i rodzaju postępowania fizjoterapeuty, aby mógł podjąć właściwą decyzję o skorzystaniu z proponowanych świadczeń.
 
Art.16. Pacjent ma prawo do nie wyrażenia zgody na wykonanie świadczeń fizjoterapeutycznych.
 
Art.17. Pacjent ma prawo do nie otrzymywania informacji o stanie własnego zdrowia bądź przyjętych metodach postępowania fizjoterapeutycznego.
 
Art.18. Pacjent ma prawo do wyboru fizjoterapeuty, a ten nie może sprzeciwiać się, by chory zasięgał opinii u innego specjalisty.
 
Relacje ze społeczeństwem (Rozdział III):
 
Art.22. Fizjoterapeuta zgodnie ze swą wiedzą i kompetencjami powinien uczestniczyć w zmniejszaniu objawów patologii społecznej.
 
Art.23. Fizjoterapeuta ma prawo do poszanowania swojej godności osobistej oraz uzyskania pomocy w wykonywaniu działań zawodowych.
 
Praktyka fizjoterapeutyczna (Rozdział IV):
 
Art.25. Fizjoterapeuta nie może wykraczać poza swoje kompetencje i umiejętności przy wykonywaniu czynności zawodowych.
 
Art.26. W przypadku podjęcia decyzji przez pacjenta o skorzystaniu ze świadczeń, fizjoterapeuta przeprowadza ocenę, pozwalającą na postawienie diagnozy funkcjonalnej. W świetle uzyskanych informacji na temat pacjenta, w szczególności Jego oczekiwań, planuje i podejmuje odpowiednie działania.
 
Art.28. Gdy wynik badania funkcjonalnego nie jest jednoznaczny lub gdy wymagane postępowanie leży poza możliwościami fizjoterapeuty, ma on obowiązek poinformować o tym pacjenta i zapewnić pomoc w dostępie do innych specjalistów.
 
Art.29. Fizjoterapeuta stosuje tylko metody, uznane i zweryfikowane przez naukę. Nie wolno mu współdziałać z osobami, które nie posiadają uprawnień do działań w zakresie ochrony zdrowia.
 
Art.30. Fizjoterapeuta musi znać obowiązujące standardy praktyki i podejmować działania zgodne z nimi.
 
Art.31. Fizjoterapeuta ma prawo odmówić udzielania świadczeń, jeżeli jest przekonany o tym, że prowadzone postępowanie może zagrozić zdrowiu pacjenta.
 
Art.32. Fizjoterapeuta ma prawo odmówić uczestnictwa w świadczeniu usług i eksperymentach biomedycznych, które są sprzeczne z uznawanymi normami etycznymi.
 
Art.33. Fizjoterapeuta w czasie wykonywania swej pracy ma obowiązek zachować trzeźwość i nie może znajdować się pod wpływem środków odurzających.
 
Art.35. Fizjoterapeuta decydujący się na uczestniczenie w zorganizowanej formie protestu nie może odstąpić od udzielenia świadczenia, jeżeli sytuacja taka może narazić pacjenta na pogorszenie stanu zdrowia.
 
Art.37. Fizjoterapeuta powinien szanować swój zawód, chronić jego status oraz postępować tak, aby budzić zaufanie i szacunek.
 
Art.39. Fizjoterapeuta ma prawo do godziwego wynagrodzenia za swoje usługi w ramach określonych umów.
 
Art.42. Fizjoterapeuta nie może wobec pacjenta dyskredytować postępowania lekarza, innego fizjoterapeuty, a także pozostałego personelu medycznego. Uwagi o dostrzeżonych błędach powinien przekazywać zainteresowanemu lekarzowi lub fizjoterapeucie, a w przypadku braku reakcji i powtarzania błędów, poinformować o tym właściwą Okręgową Radę Lekarską lub Polskie Towarzystwo Fizjoterapii za pośrednictwem konsultantów wojewódzkich.
 
Ustawiczne kształcenie:
 
Art.47. Fizjoterapeuta w celu zapewnienia pacjentom najwyższej jakości świadczeń ma prawo i obowiązek do stałego doskonalenia umiejętności oraz śledzenia najnowszych osiągnięć naukowych w tym zawodzie, w ramach samokształcenia i uczestnictwa w organizowanych formach doskonalenia zawodowego.
 
Współpraca z innymi osobami uczestniczącymi w procesie leczniczym (Rozdział VI):
 
Art.65. Fizjoterapeuta współpracuje z lekarzem prowadzącym pacjenta.
 
Art.66. Fizjoterapeuta ma prawo oczekiwać współpracy i pomocy ze strony innych fizjoterapeutów.
 
Art.68. Fizjoterapeuta powinien kształtować u rozpoczynających pracę zawodową kolegów, poczucie odpowiedzialności za wykonaną pracę, nawyk rzetelności, pracowitości i dokładności.
 
Art.69. Fizjoterapeuta powinien służyć pomocą mniej doświadczonym kolegom zwłaszcza w trudnych przypadkach klinicznych.
 
Art.72. Fizjoterapeuta wzajemne stosunki opiera na szacunku, koleżeństwie, kulturze, poszanowaniu trudu i odpowiedzialności zawodowej. Szczególny szacunek i uznanie należą się fizjoterapeutom seniorom, a przede wszystkim byłym nauczycielom.
 
Art.73. Wzajemna ocena fizjoterapeutów musi być sprawiedliwa, a wnioski należy formułować w sposób bezstronny, przekazując je w pierwszej kolejności osobie zainteresowanej.
 
 
            Jest czymś oczywistym to, że tekst kodeksu Etycznego Fizjoterapeuty powinien być zwłaszcza w tym środowisku lekturą często czytaną i rozważaną. Jest to bowiem zawód, w którym więź zaufania pomiędzy pacjentem a fizjoterapeutą posiada istotne znaczenie. Relację zaufania tworzy się z jednej strony w oparciu o doskonałą znajomość swojej profesji (wysokie kompetencje zawodowe), z drugiej na fundamencie najwyższych standardów etycznych urzeczywistnianych w codziennym życiu – w kontaktach z innymi ludźmi. Profesor Tomasz Trojanowski, jeden z najlepszych polskich neurochirurgów, powiedział:
 
„Znam chirurgów, którzy są bardzo prawni manualnie, ale mają obojętny lub niegrzeczny stosunek do pacjentów. Moim zdaniem, jest to bardzo niewłaściwe. Lekarz, który nie potrafi stworzyć ciepłej relacji chorym, nie może skutecznie leczyć. Pacjent musi ufać, że lekarz robi dla niego wszystko, co jest możliwe. Wszystko”[2].
 
I jeszcze jedna wypowiedź, tym razem profesora Franciszka Kokota, wybitnego polskiego nefrologa, endokrynologa i patofizjologa, który wyjaśnia, jak można budować dobrą, tzn. terapeutyczną relację z pacjentem:
 
„Im człowiek starszy, tym większej nabywa pokory i szacunku dla innych. Stałem się bardziej tolerancyjny. Kiedyś, jak przyszła otyła pacjentka, to kazałem jej jeść cztery razy mniej, i tyle. Nie dostrzegałem, że traciłem takiego człowieka. Ona wiedziała, że ja nie rozumiem, co to jest otyłość. Nauczyłem się sporo od mojego kolegi chirurga, który otyłym paniom mówi: «Kobieta jest warta tyle, ile waży». Gdy pacjentka promienieje z zachwytu, on zaraz potem dodaje: «Ale ten tłuszcz niszczy pani serce. Niech się pani nad nim zlituje». W ten sposób zdobywa się zaufanie” [3].
 
            Podobne zasady obowiązują też w fizjoterapii, bowiem i tutaj najwyższym nakazem etycznym jest dobro pacjenta.


[1] Kodeks Etyczny Fizjoterapeuty Rzeczypospolitej Polskiej dostępny na stronie: www.fizjoterapia.org.pl
[2] Dobry zawód. Z lekarzami rozmawiają Krystyna Bochenek i Dariusz Kortko, dz. cyt., s. 119. 
[3] Tamże, s. 283.

 
   
 
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=